Naukowcy odkryli dlaczego skóra palców marszczy się od wilgoci

Badania przeprowadzone przez zespół z Uniwersytetu Binghamton dostarczają nowych dowodów na to, że zmarszczki pojawiające się na palcach po długotrwałym kontakcie z wodą nie są chaotycznym efektem nasiąknięcia skóry, lecz powtarzalnym zjawiskiem powiązanym z wewnętrzną strukturą palców. 

Badacze obserwowali ochotników zanurzających opuszkę palca w wodzie przez około 30 minut i porównywali fotografia topografii skóry wykonane w kolejnych dniach. Okazało się, że wzory pętelek i grzbietów zmarszczek były zasadniczo identyczne przy powtórzeniach, co sugeruje istnienie „mapy” determinowanej przez strukturę naczyń krwionośnych i unerwienia.

Przez wiele lat dominowała prosta hipoteza: skóra marszczy się, bo wchłania wodę i pęcznieje. Nowe obserwacje rzucają jednak inne światło na mechanizm — kluczową rolę odgrywa odruchowa wazokonstrykcja, czyli zwężenie naczyń krwionośnych pod wpływem odpowiednich bodźców. W efekcie powierzchniowe warstwy skóry układają się w zarysy odpowiadające położeniu głębszych struktur. W badaniach zwrócono też uwagę na przypadki kliniczne: osoby z uszkodzeniem nerwu pośrodkowego palca często nie wykazują charakterystycznego marszczenia, co potwierdza udział autonomicznego unerwienia w tym procesie.

Odkrycie ma praktyczne implikacje. W kryminalistyce i identyfikacji biologicznej jednym z problemów jest utrata czytelności linii papilarnych po długotrwałym kontakcie z wodą. Jeśli wzory marszczeń powstają według stałego schematu powiązanego z układem naczyniowym, może to pomóc w odtworzeniu cech iden tyfikacyjnych palców nawet po zanurzeniu. Ponadto mechanizm ten może znaleźć zastosowania w medycynie — na przykład w diagnostyce uszkodzeń nerwów obwodowych lub w ocenie funkcji układu autonomicznego u pacjentów z pewnymi chorobami neurologicznymi.

Naukowcy planują dalsze badania, które mają odpowiedzieć na pytania pozostające bez jednoznacznej odpowiedzi: jak wiek, choroby skórne czy różnice między populacjami wpływają na powtarzalność wzorów; czy wpływ mają czynniki środowiskowe, takie jak temperatura wody; oraz czy możliwe jest technologiczne wykorzystanie tego zjawiska w sensorach biometrycznych. Badania te pokazują, że nawet codzienne, wydawałoby się banalne zjawiska mogą kryć uporządkowaną fizjologię o szerokim spektrum zastosowań.

Źródła:

https://www.binghamton.edu/news/story/5547/do-your-fingers-wrinkle-the-…

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39965356/

https://www.sciencenews.org/article/wet-fingers-pruney-wrinkle-shrivel-…

https://medicalxpress.com/news/2025-05-pruney-fingers-scientific-skinny…

https://www.newswise.com/pdf_docs/174679871746409_1-s2.0-S1751616125000…