Najdłuższe całkowite zaćmienie Słońca XXI wieku nastąpi 2 sierpnia 2027 roku

Astronomowie z wiodących obserwatoriów i instytutów badawczych przygotowują się do wyjątkowego zjawiska astronomicznego, które będzie widoczne w regionie Morza Śródziemnego. Całkowite zaćmienie Słońca z 2 sierpnia 2027 roku zapowiada się jako najdłuższe tego typu zjawisko w XXI wieku dla Europy, Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, oferując obserwatorom w pasie całkowitego zaćmienia niemal 6,5 minuty astronomicznych obserwacji.

 

 

Według obliczeń NASA, całkowite zaćmienie Słońca w 2027 roku będzie trwało maksymalnie 6 minut i 22 sekundy. Jak wyjaśniają specjaliści z Instytutu Astronomicznego Polskiej Akademii Nauk, jest to czas znacząco przekraczający przeciętną długość całkowitych zaćmień, które zwykle trwają od 2 do 3 minut. Wyjątkowa długość fazy całkowitości wynika z precyzyjnego układu ciał niebieskich - Księżyc znajdzie się blisko perigeum (najbliższego punktu orbity względem Ziemi), a Ziemia będzie zbliżona do aphelium (najdalszego punktu orbity względem Słońca).

 

"To zaćmienie należy do cyklu Saros 136, który charakteryzuje się produkcją wyjątkowo długotrwałych całkowitych zaćmień Słońca co 18 lat, 11 dni i 8 godzin - czyli dokładnie tyle, ile zajmuje Księżycowi wykonanie 223 pełnych orbit wokół Ziemi," wyjaśnia dr Anna Marciniak z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

 

Pas całkowitego zaćmienia rozpocznie swoją drogę na Oceanie Atlantyckim, przekroczy Cieśninę Gibraltarską i wkroczy na terytorium Hiszpanii. Następnie cień księżycowy przemieści się przez Morze Śródziemne, obejmując swoim zasięgiem takie lokalizacje jak:

 

- Wybrzeże Hiszpanii

- Maltę (w tym stolicę Vallettę)

- Tunezję (z ruinami starożytnej Kartaginy)

- Egipt (w tym kompleks piramid w Gizie)

- Arabię Saudyjską (włącznie z Mekką)

 

Ostatecznie cień zakończy swoją drogę nad Oceanem Indyjskim. Szerokość pasa całkowitego zaćmienia będzie wynosić około 200 kilometrów. Dla astronomów i fizyków słonecznych zaćmienie to stanowi wyjątkową okazję badawczą. Jak podkreśla prof. Robert Szaj z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN, "sześć minut obserwacji korony słonecznej to bezcenny czas dla naukowców. Korona słoneczna - zewnętrzna warstwa atmosfery Słońca o temperaturze sięgającej milionów stopni Celsjusza - jest zwykle niewidoczna z powodu oślepiającego blasku fotosfery."

 

Międzynarodowe Towarzystwo Astronomiczne już teraz koordynuje przygotowania do szeroko zakrojonych badań, które obejmą:

 

1. Analizę struktury i dynamiki korony słonecznej

2. Badanie wiatru słonecznego i jego właściwości

3. Weryfikację teoretycznych modeli aktywności słonecznej

4. Obserwacje spektroskopowe rzadkich linii emisyjnych

 

Uniwersytet Harwardzki już ogłosił plany zorganizowania ekspedycji naukowej do Luksoru w Egipcie, gdzie faza całkowitości ma trwać 6 minut i 22 sekundy. Podobne inicjatywy planują Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) oraz liczne uniwersytety z regionu śródziemnomorskiego.

 

Dr Miguel Rodriguez z Instytutu Astrofizyki Wysp Kanaryjskich zaznacza: "Przygotowujemy specjalistyczny sprzęt obserwacyjny, który pozwoli nam wykorzystać każdą sekundę tego wyjątkowego zjawiska. Będziemy używać zarówno teleskopów naziemnych, jak i instrumentów balonowych, które wzbiją się ponad ewentualne zachmurzenie."

 

Naukowcy z Planetarium Śląskiego przypominają o konieczności zachowania środków bezpieczeństwa podczas obserwacji zaćmienia. Bezpośrednie patrzenie na Słońce, nawet częściowo przysłonięte przez Księżyc, może spowodować nieodwracalne uszkodzenie wzroku.

 

"Jedynie podczas fazy całkowitego zaćmienia, gdy tarcza słoneczna jest całkowicie zakryta przez Księżyc, można obserwować zjawisko gołym okiem. W każdym innym momencie konieczne jest stosowanie specjalnych filtrów lub metod projekcji," ostrzega dr Katarzyna Nowak z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

 

Całkowite zaćmienie Słońca z 2 sierpnia 2027 roku będzie nie tylko spektakularnym widowiskiem astronomicznym, ale również cenną okazją badawczą, która przyczyni się do pogłębienia naszej wiedzy o najbliższej gwieździe.

 

 

Źródła:

https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_eclipse_of_August_2,_2027 

https://www.forbes.com/sites/jamiecartereurope/2025/12/10/600-days-to-the-eclipse-of-the-century-... 

https://alumni.harvard.edu/travel/trips/egypt-eclipse-2027 

https://nationaleclipse.com/maps/map_08022027.html 

https://www.wired.com/story/the-longest-solar-eclipse-for-100-years-is-coming-dont-miss-it/ 

https://www.timeanddate.com/eclipse/solar/2027-august-2