Krokodyle łzy wyjaśnione - naukowcy odkryli, dlaczego krokodyle płaczą pożerając swoje ofiary
Image
Czy wiesz, że powiedzenie “krokodyle łzy” ma swoje biologiczne uzasadnienie? Wydzielanie łez podczas konsumpcji ofiary u krokodyli zostało potwierdzone naukowo. Naukowcy wreszcie odkryli prawdę stojącą za tym fascynującym zjawiskiem, które wcale nie ma nic wspólnego z poczuciem winy czy żalem.
Nad słonymi wodami jeziora Enriquillo, położonego na granicy Haiti i Dominikany, żyje największa populacja amerykańskich krokodyli na Karaibach. Mieszkańcy nazywają to miejsce “Jeziorem Płaczących Krokodyli”. Te potężne gady czekają cierpliwie w wodzie, wystawiając jedynie oczy i nozdrza, by w odpowiednim momencie zaskoczyć swoją ofiarę.
Kiedy krokodyl rozrywa swoją zdobycz, z jego oczu płyną łzy – zjawisko, które przez wieki fascynowało ludzi i dało początek powiedzeniu o “krokodylim płaczu” jako symbolu fałszywego żalu. Badacze długo zastanawiali się, czy to tylko mit, czy rzeczywistość.
W 2007 roku zoolog Kent Vliet z Uniwersytetu Florydy postanowił sprawdzić tę legendę. Obserwował i nagrywał cztery kajmany oraz trzy aligatory, bliskich kuzynów krokodyla, podczas karmienia na suchym lądzie w parku zoologicznym St. Augustine Alligator Farm. Odkrył, że pięć z siedmiu gadów rzeczywiście łzawiło podczas jedzenia, a ich oczy wręcz pieniły się i bulgotały.
Dlaczego krokodyle płaczą podczas posiłków? Naukowcy wskazują na fizjologiczne, a nie emocjonalne przyczyny tego zjawiska. Krokodyle często syczą i sapią podczas jedzenia. Ten proces powoduje, że powietrze przepływa przez zatoki i miesza się z płynem łzowym w gruczołach krokodyli, który spływa do oczu. Innym wyjaśnieniem jest fakt, że podczas gryzienia i połykania ofiary kurczą się mięśnie żujące, które uciskają gruczoły łzowe, powodując wydzielanie łez.
Niektórzy badacze sugerują również, że łzy chronią oczy drapieżnika podczas gwałtownego procesu rozrywania ofiary. W połączeniu z cofaniem się oczu do wnętrza głowy podczas manipulowania szczękami, łzy mogą pomagać chronić oczy przed uszkodzeniem przez unoszące się w wodzie drobiny lub gwałtowne ruchy walczącej ofiary.
Aby zabić swoją ofiarę, krokodyle stosują charakterystyczny manewr znany jako “śmiertelny obrót” (death roll). Drapieżnik chwyta ofiarę i zaczyna szybko kręcić się wokół własnej osi, aby oderwać kończynę lub wciągnąć ofiarę do wody. Ten zachowanie jest prawie uniwersalne wśród współczesnych krokodyli – z 25 istniejących gatunków aż 24 wykonują tę technikę.
Śmiertelny obrót pomaga krokodylom nie tylko zabijać, ale także dzielić zdobycz na mniejsze, łatwiejsze do połknięcia kawałki. Przykładem siły tego manewru może być historia 24-letniego Jordana Rivery, który w 2023 roku został zaatakowany przez aligatora, gdy wyszedł za potrzebą za bar w nocy. Mężczyzna wspomina: “Załatwiałem swoje sprawy, aż nagle dałem się ponieść emocjom i wpadłem do wody. Tam krokodyl złapał mnie za rękę i zaczął kręcić się jak bąk.”
Rivera przeżył tylko dzięki szybkiej interwencji klientów baru, którzy wyciągnęli go z wody i założyli prowizoryczny opaskę uciskową na ranę. Stracił rękę, ale zachował życie. “Nie mogę spać. W nocy mam bóle fantomowe i koszmary, a do tego ciągle śni mi się, że stoję nad stawem” – wyznał później w wywiadzie.
Aligatora, który zaatakował Riverę, znaleziono i uśpiono. Żadne krokodyle łzy nie pomogły drapieżnikowi.
Krokodyle to nie jedyne zwierzęta, które potrafią płakać. Psy, słonie, szympansy, krowy, wydry morskie, a nawet żółwie również wydzielają łzy. Jednak ich płacz nie jest podobny do ludzkiego. Zdolność do płaczu emocjonalnego, na żądanie duszy, jest wyłączną prerogatywą ludzi. Darwin uważał, że ten mechanizm ewolucyjny rozwinął się u ludzi natychmiast po oddzieleniu się od innych przedstawicieli homo.
Warto zauważyć, że nie wszystkie ludzkie łzy smakują tak samo. Naukowcy odkryli, że łzy radości są po prostu słone, podczas gdy łzy żalu czy stresu są również gorzkie. Ponieważ oprócz chlorku sodu zawierają potas i magnez.
Czasami chce się płakać, ale nie można. I stalowy charakter nie ma tu nic do rzeczy. Niektórzy ludzie są całkowicie niezdolni do płaczu. Dzieje się tak w przypadku zespołu Riley-Day, rzadkiej choroby genetycznej. Z powodu niedostatecznego wydzielania łez, dzieci z tym zespołem nie płaczą nawet w bardzo młodym wieku.
Zjawisko “krokodylego płaczu” znalazło również swoje miejsce w medycynie. Zespół krokodylego płaczu (CTS), znany również jako odpowiedź smakową-łzową lub zespół Bogorada, charakteryzuje się niekontrolowanym płaczem podczas jedzenia lub picia. Syndrom ten występuje u pacjentów, którzy przechodzą rekonwalescencję po porażeniu nerwu twarzowego, jak np. w przypadku porażenia Bella. Uszkodzone nerwy przekierowują się przez gruczoł łzowy, powodując łzawienie podczas jedzenia.
Krokodyle łzy, mit i rzeczywistość, pokazują jak fascynująca jest granica między legendą a nauką, i jak często ludowe wierzenia mają swoje uzasadnienie w prawdziwych zjawiskach biologicznych.
Źródła:
https://a-z-animals.com/blog/discover-why-crocodiles-cry-when-they-eat/
https://www.sciencedaily.com/releases/2007/10/071003151131.htm
https://en.wikipedia.org/wiki/Crocodile_tears
https://animals.howstuffworks.com/reptiles/crocodile-tears.htm
https://madrascourier.com/environment/the-science-legend-of-the-crocodile-tears-syndrome/
https://www.scienceworld.ca/stories/ever-wonder-about-crocodile-tears
https://en.wikipedia.org/wiki/Lake_Enriquillo
https://blogs.scientificamerican.com/laelaps/the-secret-of-the-crocodile-death-roll/
- Dodaj komentarz
- 1409 odsłon
