Kaszaloty mają własny język i samogłoski podobne do ludzkich
Image
W ciemnych głębinach oceanu, tysiące metrów od ludzkiej cywilizacji, naukowcy odkryli coś, co wywraca nasze pojęcie o komunikacji zwierząt. Okazuje się, że kaszaloty - te tajemnicze giganty mórz - komunikują się za pomocą dźwięków, które zawierają elementy uznawane dotychczas za wyłączną domenę człowieka: samogłoski i dyftongi.
Przełomowe badania prowadzone przez Projekt CETI (Cetacean Translation Initiative) we współpracy z Uniwersytetem Kalifornijskim w Berkeley ujawniły, że to, co wcześniej wydawało się prostymi sekwencjami kliknięć, w rzeczywistości kryje znacznie głębszą złożoność. Naukowcy odkryli, że klikające dźwięki kaszalotów, nazywane "kodami", zawierają wyraźne wzorce spektralne przypominające ludzkie samogłoski.
"W przeszłości badacze myśleli o komunikacji wielorybów jak o rodzaju kodu Morse'a," wyjaśnia profesor lingwistyki Gašper Beguš z Uniwersytetu Kalifornijskiego, główny językoznawca projektu CETI. "Jednak nasze badania pokazują, że ich sygnały są bardziej podobne do bardzo, bardzo wolnych samogłosek. To sugeruje złożoność zbliżającą się do ludzkiego języka."
Fascynujące jest, jak doszło do tego odkrycia. Podczas gdy humbaki są znane ze swoich melodyjnych pieśni, kaszaloty wydają serie ostrych kliknięć, które na pierwszy rzut ucha nie przypominają niczego muzycznego. Te staccato dźwięki bardziej przywodzą na myśl drapanie paznokcia po metalowym grzebieniu lub podwodny młot pneumatyczny.
Przełom nastąpił, gdy naukowcy zaczęli zastanawiać się nad kwestią czasu i tempa życia kaszalotów. Te ogromne ssaki ciążą przez 14-16 miesięcy, karmią młode przez lata i żyją około 70 lat. W głębinach oceanu ich serca biją zaledwie dwa razy na minutę. A co, jeśli ich komunikacja jest równie powolna?
Badacze przeanalizowali tysiące nagrań zebranych u wybrzeży Dominiki na Karaibach, gdzie Projekt CETI dokumentuje życie kaszalotów od ponad pięciu lat. Gdy przyspieszono nagrania, aby bardziej odpowiadały tempu ludzkiej mowy, odkryto coś zdumiewającego - dźwięki przypominające samogłoski.
"Na powierzchni ich kliknięcia nie brzmią jak nasze samogłoski, ponieważ ich kliknięcia są wolne, a nasze samogłoski szybkie," tłumaczy Beguš. "Jeśli usuniemy ciszę między ich kliknięciami i przyspieszymy je, zaczynają pojawiać się wzorce podobne do naszych samogłosek."
Naukowcy zidentyfikowali dwa rodzaje samogłosek używanych przez kaszaloty - analogiczne do "a" oraz "i" w ludzkiej mowie. Co więcej, odkryli także dyftongi, czyli kombinacje dwóch samogłosek w jednej sylabie, płynnie przechodzących jedna w drugą (jak w słowach "maj" czy "mój"). To odkrycie pokazuje, że kliknięcia kaszalotów nie są jedynie binarne, ale raczej przypominają ściemniacz światła, z całym zakresem atrybutów - wszystkie precyzyjne i najprawdopodobniej niosące znaczenie.
Odkrycie samogłosek i dyftongów w kodach kaszalotów dramatycznie zwiększa wariacyjność i elastyczność sposobu, w jaki kody mogą być używane do przekazywania znaczenia - podobnie jak samogłoski umożliwiają ludziom tworzenie niemal nieskończonej liczby kombinacji dźwięków.
To nie jedyna analogia z ludzką mową. Choć kaszaloty nie "mówią" ustami, wytwarzają te samogłoski za pomocą anatomii zadziwiająco podobnej do ludzkiej. W ich głowach znajduje się zestaw warg fonicznych i worek powietrzny, których używają do precyzyjnej manipulacji dźwiękiem - nie inaczej niż my, ludzie, zmieniamy kształt naszych ust, aby wypowiedzieć "a" czy "i".
Odkrycie to opiera się na wcześniejszych badaniach Projektu CETI, które opisały cztery nowe właściwości kodów kaszalotów, używając terminologii muzycznej - tempo, rytm, rubato i ornamentacja. Subtelne wariacje tych właściwości tworzą "fonetyczny alfabet" różnych kodów. Analiza około 9000 nagrań zwiększyła znany repertuar z 21 różnych kodów do ponad 156.
Zespół badawczy uważa, że kaszaloty aktywnie modulują dźwięk w ustrukturyzowany i powtarzalny sposób, co sugeruje możliwość przekazywania niuansowanych warstw informacji niezbędnych dla ich życia społecznego.
"To odkrycie ujawnia całkowicie nowy wymiar w systemie komunikacji kaszalotów," mówi David Gruber, założyciel i prezes Projektu CETI. "To, co kiedyś uważano za przypominający kod Morse'a system, stało się znacznie bardziej podobne do ludzkiego. Mamy przypadek podwodnych samogłosek - w zupełnie innym świecie niż nasz, system komunikacji wydaje się bardzo podobny do naszej mowy."
Odkrycie to zmusza nas do radykalnego przemyślenia nie tylko komunikacji wielorybów, ale także natury inteligencji zwierzęcej. Jeśli złożony, uporządkowany język z analogami ludzkich elementów mowy istnieje niezależnie od nas w głębinach oceanu, to nasz gatunek nie jest jedynym nośnikiem rozwiniętego myślenia i złożonej komunikacji.
Kaszaloty żyją w ścisłych klanach, które wspólnie polują, śpią i wychowują młode. Wszystkie kaszaloty uczą się kodów od swojego klanu; młode "bełkoczą" przez kilka lat, zanim nauczą się znaczącego klikania. Klany z różnych lokalizacji mają różne dialekty, a każdy klan ma unikalny kod do samoidentyfikacji.
Badacze z Projektu CETI nie podjęli jeszcze próby przypisania znaczenia poszczególnym kodom. Zrozumienie tego, co kaszaloty mówią do siebie nawzajem, pozostaje odległą możliwością. Wymagałoby to nie tylko dalszych danych i mocy obliczeniowej, ale także znacznie lepszego zrozumienia zachowań kaszalotów, które towarzyszą ich komunikacji.
Jednak już teraz możemy powiedzieć, że stoimy na progu jednego z największych dialogów w historii - dialogu z inną inteligencją na naszej własnej planecie. Pierwszym krokiem w tym dialogu jest uznanie, że samogłoski, niegdyś uważane za naszą wyłączną własność, są w rzeczywistości uniwersalnym elementem złożonej komunikacji.
Źródła:
https://www.nationalgeographic.com/animals/article/sperm-whale-communicate-vowels
https://www.projectceti.org/blog-posts/sperm-whale-phonetic-alphabet-proposed-for-the-first-time
https://news.mit.edu/2024/csail-ceti-explores-sperm-whale-alphabet-0507
https://www.nationalgeographic.org/society/our-programs/ceti/
https://www.popsci.com/environment/sperm-whale-language-vowels/
- Dodaj komentarz
- 471 odsłon
